1001ii

0081: ตลาดหุ้นไทย The Survival Kit

2008-11-15T19:17:36+07:00

ขอแนะนำหนังสือเกี่ยวกับการลงทุนเล่มใหม่ของผม "ตลาดหุ้นไทย The Survival Kit" ครับ

ผมเขียนหนังสือเล่มนี้ขึ้นมาเพราะเห็นว่า บ้านเรายังไม่มีหนังสือหุ้นที่พูดถึง การวิเคราะห์อุตสาหกรรม (Industry Analysis) บ้างเลย ผมก็เลยอยากทำหนังสือแบบนี้ขึ้นมาสักเล่ม ในหนังสือเล่มนี้ ผมได้รวบรวมเรื่องราวน่ารู้เกี่ยวกับแต่ละอุตสาหกรรมในตลาดหุ้นไทยเอาไว้ รวมทั้งวิเคราะห์ความน่าสนใจ, ปัจจัยที่มีผลต่อคุณค่าของบริษัท, ข้อเด่น, ข้อด้อย, ปัจจัยเสี่ยง, วิธีการเปรียบเทียบบริษัทที่อยู่ในอุตสาหกรรม ตลอดจนแนวโน้มของอุตสาหกรรมไว้ ซึ่งเป็นความรู้ที่ผมเก็บสะสมมาจากกระบวนการขุดหาหุ้นลงทุนของผมเองในรอบหลายปีที่ผ่านมา

ถ้าท่านใดสนใจอยากหาความรู้เกี่ยวกับกลุ่มอุตสาหกรรมโดยเฉพาะก็ลองไปหาได้ที่ ร้านบีทูเอส (สาขาที่อยู่ในห้างเซ็นทรัล) ได้นะครับ

ตัวอย่างสารบัญ

ภาพรวมตลาดหุ้นไทย
วิธีติดตามภาวะเศรษฐกิจไทย 11
จับตาดูสภาพคล่อง 17
ดักทางฟันด์โฟลว์ 27
เจ้ามือหุ้น 37

จิตวิทยาการลงทุน
กลัวขาดทุน 35
มั่นใจมากเกินไป 51
สิ่งที่กระตุ้นการใช้อารมณ์ได้ดีที่สุด 57
บุคลิกภาพกับการลงทุน 63

วิเคราะห์หุ้นรายอุตสาหกรรม
หุ้นบันเทิง 69
หุ้นโรงพยาบาลเอกชน 75
หุ้นโรงแรม 81
หุ้นค้าปลีก 85
หุ้นพัฒนาอสังหาริมทรัพย์ 91
หุ้นโรงไฟฟ้า 97
หุ้นธนาคาร 103
หุ้นชิ้นส่วนยานยนต์ 109
หุ้นชิ้นส่วนอิเล็กทรอนิกส์ 115
หุ้นเหล็ก 121
หุ้นเดินเรือ 127
หุ้นโรงกลั่นน้ำมัน 133
หุ้นปิโตรเคมี 139

0080 : โหด มัน ฮา

2008-11-12T08:06:58+07:00

ผมเคยสงสัยมานานแล้วว่าทำไมคนที่รวยเพราะหุ้นถึงได้มีน้อยจัง ตอนนี้ผมชักจะรู้คำตอบแล้ว...

ด่านที่ 1 : เริ่มต้นลงทุนตอนหุ้นแพง

คนส่วนใหญ่มักเริ่มต้นลงทุนในช่วงที่ตลาดหุ้นแพง เพราะช่วงที่ตลาดหุ้นแพง บรรยากาศมักน่าลงทุน โดนชวนก็มักสำเร็จ ถ้านับจำนวนคนคนที่เริ่มลงทุนในช่วงปี 2542-2545 เทียบกับคนที่เริ่มลงทุนในช่วงปี 2546-2550 คนกลุ่มแรกน่าจะมีอยู่น้อยกว่าเป็นอย่างมาก แค่ด่านแรกนี้ก็ลดโอกาสที่จะประสบความสำเร็จจากหุ้นได้เยอะแล้ว คนที่เริ่มลงทุนหลังปี 46 นั้นล้วนแต่มีตลาดหมีรอพวกเขาอยู่ในอีกสี่ปีข้างหน้า

ด่านที่ 2 : หลอกให้เล่นเสียวบ่อยๆ จนติดใจ

ช่วงปี 2546-2550 เป็นช่วงที่ตลาดเคลื่อนไหวขึ้นๆ ลงๆ ระหว่าง 600-900 จุด นับสิบๆรอบ พูดง่ายๆ ก็คือ เป็นยุคแห่งการเล่นรอบ ขึ้นขาย-ลงซื้อ เอากำไรไปเรื่อยๆ แต่เชื่อไหมว่าแค่รอบธรรมดาแบบนี้ก็มีนักลงทุนจำนวนมากที่หมดตัว ส่วนใหญ่แล้วมักจะได้แก่ คนที่ชอบเล่นเสี่ยงๆ เช่น ชอบเล่นตัวเดียวทั้งพอร์ต ชอบหุ้นปั่น หรือเป็นพวกที่ชอบซื้อเฉลี่ยขาลงแบบไร้ลิมิต วิธีการเหล่านี้มักให้ผลตอบแทนสูงแต่สุดท้ายแล้วจะเจ๊งในที่สุด เพราะในสิบครั้งที่ทำจะต้อง "เจอดี" เข้าสักหนึ่งครั้ง ถ้าดันไปเล่นตัวที่ลงแล้วไม่ฟื้นอีก ด่านนี้ก็ช่วยกำจัดนักลงทุนออกไปได้อีกจำนวนหนึ่งตลอดสี่ปีที่ผ่านมา

ด่านที่ 3 : เจอขาลงของจริง

ถ้าคุณรอดมาได้สองด่านแล้ว คุณก็จะมาเจอด่านสุดโหดด่านที่สามในปี 2551 เมื่อการเล่นรอบธรรมดากลายเป็นขาลงของแท้เฉยเลย ด่านนี้ก็ช่วยให้นักลงทุนที่แม้จะอนุรักษ์นิยมในช่วงสี่ปีที่ผ่านมา ก็หมดตัวไปอีกจำนวนหนึ่ง เพราะแม้จะกระจายความเสี่ยง แต่เวลาที่ตลาดเป็นขาลงแท้ หุ้นทุกตัวจะลงหมด ดังนั้นแม้จะกระจายความเสี่ยงแต่ถ้าชอบถือหุ้นเต็มพอร์ตตลอดเวลา ก็จะไม่รอดในด่านนี้

ด่านที่ 4 : แกล้งให้ทนกับความเบื่อ

ถ้าให้เดาต่อไป ผมคิดว่าด่านที่สี่น่าจะเป็นด่านแห่ง "ความเบื่อ" กล่าวคือ เมื่อจบขาลงปี 2551 หุ้นจะตกเป็นตัว L ตลาดหุ้นจะซึมยาวไปหลายปี คล้ายๆกับช่วงปี 2542-2545 ซึ่งนักลงทุนที่ยังลงทุนอยู่จะต้องทนกับความน่าเบื่อของราคาหุ้นที่ไม่ไปไหนเลย ปีแล้ว ปีเล่า จนนักลงทุนค่อยๆ ถอนใจออกจากตลาดไปทีละคน ดังนั้นแม้จะรอดมาได้ถึงสามด่านแล้ว แต่ก็มาเลิกเล่นหุ้นเอาด่านที่ 4 ในที่สุดเพราะทนเบื่อไม่ไหว ทำให้พลาดตลาดกระทิงที่กำลังจะมาถึง

ด่านที่ 5 : แกล้งให้ขายเร็วเกินไป

ใครที่ยังทนเบื่อในด่านที่ 4 ไหวก็ยังต้องมาเจอบททดสอบที่ 5 อีกคือ เมื่อตลาดกระทิงมาถึงแล้ว จะรีบขายเร็วเกินไปหรือไม่ คนที่อยู่ในตลาดที่ซึมมาหลายปี ถ้าอยู่ดีๆ หุ้นขึ้นแรง ย่อมต้องรีบขายทำกำไรเป็นธรรมดา เพราะหลายปีที่ผ่านมา ถ้าไม่รีบขาย หุ้นมักจะตกกลับไปที่เดิม ทำให้พลาดกำไร เลยทำให้ติดเป็นนิสัยว่าต้องรีบขายทิ้ง เมื่อกระทิงของแท้มา จึงรีบขาย และทำให้พลาดโอกาสเข้าวินไปอย่างน่าเสียดาย ทั้งที่อุตส่าห์รอดมาได้ตั้งสี่ด่านแล้ว มาตกม้าตายรอเก้อเอาในด่านที่ 5 นี่เอง

คนที่จะรวยเพราะหุ้นได้จะต้องผ่านหลุมดักกินคนทั้งห้าหลุมสุดโหดนี้ไปให้ได้ทั้งหมด นี่จึงเป็นเหตุผลว่า ทำไมคนที่รวยเพราะตลาดหุ้นถึงได้มีจำนวนน้อยเหลือเกิน

0079: ทำเช่นไรต่อไปดี?

2008-11-04T18:39:56+07:00

แม้อดีตไม่อาจบอกอนาคตได้ทั้งหมด แต่การศึกษาอดีตก็ช่วยให้เราเข้าใจกลไกของเหตุและปัจจัยของสิ่งต่างๆ ได้ ในอดีตที่ผ่านมา เมื่อใดก็ตามที่ระบบการปล่อยสินเชื่อของธนาคารมีปัญหา ไม่ว่าจะเกิดขึ้นจากสาเหตุใดก็ตาม ตลาดหุ้นมักล่มสลายไปด้วยเสมอ

ปี 1907 เมื่อการเก็งกำไรจากเข้าซื้อกิจการ United Copper ล้มเหลว ธนาคารที่ปล่อยกู้ให้กับนักลงทุนเหล่านั้นล้มละลาย ทำให้มีธนาคารจำนวนมากล้มตาม สภาพคล่องถูกดึงออกจากตลาดหุ้นทำให้ตลาดหุ้นร่วงลงกว่า 50%

ปี 1929 ทองคำที่รัฐบาลสหรัฐใช้ประกันเงินดอลล่าร์ถูกแลกออกไปจนหมด ทำให้ประชาชนแตกตื่นแห่ถอนเงินจากธนาคาร แต่เฟดไม่ได้ทำอะไรเลยเพื่อหยุดยั้งความตื่นตระหนกดังกล่าว ตลาดหุ้นร่วงลงมากถึง 89%

ปี 1986 ตลาดอสังหาริมทรัพย์ของสหรัฐฯ ฟองสบู่แตก ทำให้ S&L จำนวนมากล้มละลาย ทำให้ตลาดหุ้นเข้าสู่ภาวะซบเซาต่อเนื่องยาวนาน

ปี 1990 ตลาดอสังหาริมทรัพย์ของญี่ปุ่น ฟองสบู่แตก ตลาดนิเคอิร่วงลงกว่า 50% ภายในเวลาแค่หนึ่งปี

ปี 1997 วิกฤตต้มยำกุ้งทำให้ไฟแนนซ์ล้มเป็นจำนวนมาก ตลาดหุ้นไทยร่วงลง 85% ภายในเวลาแค่สองปี

สิ่งหนึ่งที่เหมือนกันทุกครั้งก็คือ ช่วงที่ตลาดหุ้นลดลงอย่างรวดเร็วมากนั้นมักกินเวลานานที่สุดไม่เกินสองปี ทั้งๆ ที่หลายๆ ครั้ง เศรษฐกิจยังคงเข้าสู่ขาลงต่อจากนั้นไปอีกนานหลายปี อาจเป็นเพราะตลาดหุ้นสามารถโยกย้ายทุนได้เร็วกว่าภาคเศรษฐกิจที่แท้จริง มันจึงวิ่งลงไปรอที่จุดต่ำสุดได้ตั้งแต่ก่อนที่เศรษฐกิจจะลงไปถึงจุดต่ำสุดจริงๆ หลังจากนั้นแม้เศรษฐกิจจะแย่ลงไปอีก ตลาดหุ้นก็มักไม่ค่อยตอบสนองหรือตอบสนองน้อยลง เมื่อถึงจุดนี้ เป็นช่วงที่น่าลงทุนมากที่สุด เพราะราคาหุ้นต่ำและ Downside ก็น้อยด้วย

วิกฤตครั้งนี้ก็ผ่านมาได้สักปีกว่าแล้ว ดังนั้นจึงมีความเป็นไปได้ว่า ถ้าจุดต่ำสุดไม่ได้ผ่านไปแล้วเมื่อสัปดาห์ก่อน มันก็คงอยู่ตรงไหนสักแห่งในอีก 9 เดือนข้างหน้านี้ ณ เวลานี้หลายท่านก็มีความเห็นพ้องต้องกันว่า ตลาดหุ้นได้ซึมซับความเลวร้ายของภาคการเงินไปมากพอสมควรแล้ว ที่เหลืออยู่ข้างหน้าคงเป็นเรื่องของความเลวร้ายของเศรษฐกิจภาคจริง ที่ยังเผยตัวออกมาไม่ชัดเป็นหลัก

ใครก็ตามที่ตั้งใจเอาไว้ว่าจะอยู่ในตลาดหุ้นตลอดชีวิต ไม่ควรพลาดที่จะมีโอกาสได้เป็นเจ้าของหุ้นหลังตลาด crash ให้ได้ ช่วงเวลาเช่นนี้ไม่ได้มีบ่อยนักในชั่วชีวิตของคนหนึ่งคน และมันก็กำลังจะเกิดขึ้นเร็วๆ นี้แล้วด้วย (หรือคือตอนนี้แล้วหรือเปล่า ผมก็ไม่แน่ใจ) คนส่วนใหญ่มักไม่ประสบความสำเร็จในการลงทุนเพราะเมื่อเวลาเช่นนี้มาถึงกลับตัดสินใจออกจากตลาด แต่เวลาที่หุ้นเป็นขาขึ้นแต่แพงมากแล้วกลับอยากจะเข้ามาลงทุน

มีนักลงทุนจำนวนมากในตลาดหุ้นไทยที่เริ่มต้นลงทุนเมื่อปี 46 (รวมทั้งผมด้วย) นับว่านักลงทุนเหล่านี้โชคไม่ดีเท่าไรนัก เพราะอีกเพียงสี่ปีให้หลัง ตลาดหุ้นก็ crash สี่ปีที่ผ่านมาจึงนับว่าเป็นช่วงเวลาของบทเรียน ซึ่งมากหรือน้อยก็แล้วแต่ความ aggressive ของแต่ละคนในช่วงผ่านมา แต่ถ้าหากใครได้รับบทเรียนราคาแพงนี้ไปแล้วเกิดความขยาดถึงขั้นเลิกลงทุนไปเลยก็เท่ากับว่า ผู้นั้นได้เข้ามาในตลาดหุ้นเพื่อจ่ายค่าเทอมราคาแพง แต่เมื่อจ่ายค่าเทอมเสร็จแล้วก็กลับออกไปซะงั้น ไม่ได้นำวิชาที่ได้มาใช้งานในช่วงต่อไป นับว่าน่าเสียดายที่สุด

พวกเราจะต้องไม่พลาดที่จะซื้อหุ้นที่ต้นทุนต่ำๆ เช่นนี้ให้จงได้ ถ้าเรายังมีเงินสดเหลืออยู่แต่ไม่แน่ใจว่าจุดต่ำสุดอยู่ตรงไหน ก็อาจใช้วิธีทยอยลงทุนทีละนิดในช่วง 9 เดือนข้างหน้า ส่วนถ้าใครไม่เหลือเงินสดแล้วก็รอเงินเดือนออกแล้วค่อยๆ ทยอยลงทุนไปเรื่อยๆ ก็ได้เหมือนกัน เรื่องสำคัญก็คือว่าไม่ใช่แค่ก็มีหุ้นเวลานี้แล้วจะได้รับประโยชน์แต่จะต้องซื้อหุ้นนั้นมาในต้นทุนแถวๆ นี้ด้วย คนที่มีหุ้นอยู่เต็มไปหมดเพราะติดดอยในช่วงที่ผ่านมาก็ต้องถือว่าเป็นค่าเล่าเรียน ต้องเร่งหาเม็ดเงินใหม่ๆ เข้ามาซื้อหุ้นเพิ่มเพื่อเก็บเกี่ยวโอกาสในช่วง 9 เดือนข้างหน้านี้ให้จงได้

อย่างไรก็ตาม เมื่อเก็บหุ้นในช่วงเก้าเดือนข้างหน้านี้ได้แล้ว ก็อย่าเพิ่งหวังว่าหุ้นจะกลับขึ้นไปเหมือนสมัยก่อนเมื่อพ้น 9 เดือนไปแล้ว เพราะแม้ตลาดหุ้นจะไม่ร่วงลงอย่างรุนแรงเหมือนอย่างหนึ่งปีที่ผ่านมาอีกต่อไปแต่มันก็อาจจะไม่พุ่งขึ้นด้วยเพราะเศรษฐกิจอาจเข้าสู่ภาวะซบเซาที่ต่อเนื่องยาวนานทำให้ไม่มีแรงจูงใจให้ตลาดหุ้นขึ้นแรงได้ อย่างวิกฤตเมื่อปี 40 ก็ต้องใช้เวลานานอีกถึง 6 ปี กว่าที่ตลาดกระทิงจะกลับมา หรือกรณีเลวร้ายสุดของญี่ปุ่นก็ต้องรอถึง 17 ปี แต่ถึงกระนั้นช่วงต่อจากนี้ไปก็เป็นช่วงเวลาที่น่าลงทุนมากที่สุดอยู่ดี เพราะหุ้นมีราคาถูกมาก ควรทยอยเก็บหุ้นเพิ่มขึ้นไปเรื่อยๆ อย่าได้เบื่อแล้วหนีออกจากตลาดหุ้นไปก่อนเป็นอันขาด เพราะเราไม่รู้ว่าตลาดกระทิงจะมาเมื่อไร ถ้าเราออกไปก่อนแล้วมันมาพอดี เราจะพลาดโอกาสไปเลย ที่จริงแล้วยิ่งตลาดกระทิงมาช้าเท่าไรก็ยิ่งดี เพราะคนที่ไม่มีเงินสดในตอนนี้จะได้มีเวลาหาเงินใหม่มาสะสมหุ้นได้นานขึ้นก่อนที่ตลาดกระทิงครั้งต่อไปจะมาถึง...

เวลาหุ้นร่วงมากๆ จิตใจมักหดหู่ไปด้วย ทำให้รู้สึกว่าทุกอย่างได้จบลงแล้ว แต่ในความเป็นจริง ตราบใดที่ยังมีมนุษย์ในตลาดหุ้นอยู่ ตลาดกระทิงและตลาดหมีจะไม่มีวันหมดไปจากตลาดหุ้น พวกมันจะยังคงกลับมาให้เห็นอีกเสมอ ประเด็นสำคัญอยู่ที่เราจะสามารถเป็นหนึ่งในคนที่มีหุ้นอยู่เต็มก่อนที่ตลาดกระทิงจะมาได้หรือไม่

0078: MOS ตามอำเภอใจ

2008-10-17T13:34:33+07:00

ไม่รู้ว่าผมจะทำให้นักลงทุน "ช็อค" รึเปล่า ถ้าผมจะบอกว่าคำว่า ส่วนลดเพื่อความปลอดภัย หรือที่เรียกว่า MOS (Margin of Safety) ตามแนวคิดของ Value Investment นั้น เป็นเรื่องส่วนบุคคล (Subjective) ล้วนๆ ครับ

ต่อให้นักลงทุนระดับตำนานสองคนตีราคาหุ้นที่ปลอดภัยของหุ้นตัวเดียวกันก็จะออกมาไม่เหมือนกัน เพราะขึ้นอยู่กับ เกณฑ์ที่นักลงทุนแต่ละคนเลือกใช้ ประสบการณ์ ความรู้ ข้อมูล ตลอดจนความลำเอียงส่วนตัวที่ไม่เหมือนกันด้วย ไม้บรรทัดที่นักลงทุนแต่ละคนใช้ไม่เหมือนกัน ผลลัพธ์ที่ได้จึงไม่เหมือนกัน การลงทุนที่มี MOS แล้วนั้นจึงยังไม่แน่ว่าจะประสบความสำเร็จ

ในรอบหลายๆ ปี วอเรน บัฟเฟตถึงจะซื้อหุ้นในปริมาณที่มีนัยสำคัญสักครั้งหนึ่ง บัฟเฟตเองเคยพูดว่า เขาต้องรอถึง 16 ปีกว่าจะได้ซื้อหุ้นโค้ก ในช่วง Tech Bubble นั้น เขาไม่ได้ซื้อหุ้นอะไรอย่างมีนัยสำคัญเลย เป็นเวลาติดต่อกันนานถึง 7 ปี เขาบอกว่า เขาไม่พบหุ้นที่มีราคาที่น่าสนใจ เขาจึงไม่ซื้อ ไม้บรรทัดของบัฟเฟตนั้นจึงน่าจะเป็นไม้บรรทัดที่ใช้ความระมัดระวังสูงมากทีเดียว

ถ้าหากทุกวันนี้คุณก็ใช้ MOS ของคุณอยู่ แต่คุณกลับพบหุ้นที่น่าซื้อได้แทบทุกเดือน ย่อมแสดงว่า ไม้บรรทัดของคุณเปราะบางกว่าไม้บรรทัดของบัฟเฟตเป็นอย่างมาก ความปลอดภัยในการลงทุนของคุณจึงย่อมน้อยกว่าบัพเฟตและเพราะเหตุนี้คุณจึงไม่อาจคาดหวังผลตอบแทนในระดับเดียวกับบัฟเฟตได้ แม้ว่าคุณจะอ้างว่าคุณลงทุนแบบเดียวกับบัฟเฟตแล้วก็ตาม

ที่จริงแล้ว การลงทุนโดยมี MOS หรือไม่นั้นยังไม่สำคัญเท่ากับการที่คุณมีความอดทนมากแค่ไหนที่จะรอคอยให้หุ้นที่อยากได้มีราคาที่เหมาะสมก่อนค่อยซื้อ บางคนอยากซื้อหุ้นตัวไหนมากๆ ก็หาเหตุผลต่างๆ นานา(แบบเข้าข้างตัวเอง) มาผ่อนคลายไม้บรรทัดของตัวเองลงไปเรื่อยๆ เพื่อให้ได้ซื้อหุ้นในที่สุด (เป็นโรคกระเป๋าร้อน) แบบนี้ มี MOS ก็เหมือนไม่มีครับ เพราะเป็น MOS ตามอำเภอใจ

คุณอาจจะรู้สึกว่าไม้บรรทัดของบัฟเฟต "เว่อร์" ไปหรือเปล่า อะไรกันตั้งหลายปีไม่ได้ซื้อหุ้นอะไรเลย แต่ถ้าไม้บรรทัดของบัฟเฟตไม่แตกต่างจากไม้บรรทัดของคนอื่นๆ บัฟเฟตก็คงไม่อาจเป็นนักลงทุนระดับตำนานได้

เช่นนี้แล้ว คุณสมบัติของนักลงทุนที่ประสบความสำเร็จนั้น นอกเหนือจากความสามารถที่จะถือหุ้นในระยะยาวได้แล้ว ความสามารถในการรอคอยที่จะไม่ซื้อหุ้นจนกว่าหุ้นจะมีราคาที่เหมาะสม (ไม่ว่าจะต้องรอนานมากแค่ไหน) ก็เป็นคุณสมบัติที่สำคัญไม่ยิ่งหย่อนไปกว่ากันด้วย แต่เรายังไม่ได้ให้ความสำคัญกับเรื่องนี้มากเท่าที่ควร

0077: Are you solvent?

2008-10-09T20:34:52+07:00

ในความคิดของนักลงทุนตอนนี้คงมีอยู่สองแบบ คนที่ไม่มีเงินสด แต่มีหุ้นเต็มพอร์ตไปหมด เพราะซื้อเฉลี่ยมาตลอดทาง (แต่หุ้นก็ยังคงลงต่อไปเรื่อยๆ) กำลังรู้สึกเสียดายอย่างมากว่าเวลานี้ไม่เหลือเงินสดแล้ว มิฉะนั้นจะไล่ซื้อหุ้นให้หมดเลย "หุ้นดีๆ ราคาถูกๆ ทั้งน้าน" ก็ว่ากันไป ส่วนคนที่ตอนนี้ยังมีเงินสดเหลืออยู่ก็กำลังง่วนอยู่กับการคิดว่าจะซื้อหุ้นตัวไหนดี โอกาสทองเยอะแยะเต็มไปหมดจนเลือกไม่ถูกเลย ก็ว่ากันไปอีกแนวหนึ่ง สรุปว่า ทุกคนกำลังคิดเรื่องซื้อหุ้น

สถานการณ์ในโลกเวลานี้เรียกได้ว่าเป็นวิกฤตการเงินที่รุนแรงที่สุดในประวัติศาสตร์ไปแล้ว เพราะธนาคารทั่วสหรัฐและยุโรปเจ๊งระเนระนาด ดังนั้นจึงไม่มีใครรู้แน่ชัดว่าจะเกิดอะไรขึ้นกับเศรษฐกิจโลกในช่วงต่อไป มีโอกาสที่เราจะได้เห็นสภาพที่เลวร้ายขนาดที่เราไม่สามารถจินตนาการล่วงหน้าไปได้ เพราะมันไม่เคยเกิดขึ้นมาก่อน ในสถานการณ์แบบนี้ ก่อนที่นักลงทุนจะตัดสินใจนำเงินทั้งหมดที่ตนมีอยู่ ซื้อหุ้นให้หมด เพราะมองว่าเป็นโอกาสทองแล้วนั้น นักลงทุนน่าจะตั้งคำถามกับตัวเองก่อนว่า ถ้าหากในช่วง 5 ปีข้างหน้า สถานการณ์เลวร้ายกว่าที่คิด คิดว่าไม่น่าถึงขั้นตกงานแต่ดันตกงาน หรือไม่คิดว่าจะต้องซื้อบ้านแต่ดันต้องซื้อขึ้นมา แล้วเราจะเอาตัวรอดได้หรือไม่ ถ้าสมบัติส่วนใหญ่ของเราอยู่ในตลาดหุ้น ซึ่งถ้าขายออกมาจะขาดทุนมาก เพราะ "ซวย" ตลาดหุ้นดันตกเป็นรูปตัว L หรือหุ้นที่เราถืออยู่ไม่มีสภาพคล่อง เพราะคนเบื่อตลาดหุ้นกันหมดแล้ว

โดยธรรมชาติแล้ว ตลาดหุ้นมักจะเปลี่ยนระดับที่มักเคลื่อนไหวไปแบบถาวรทุก 5-6 ปี คงไม่แปลกถ้าอีก 5-6 ปีข้างหน้า ตลาดหุ้นไทยเปลี่ยนไปเคลื่อนไหวอยู่ในระดับใหม่ที่ต่างจากในช่วง 5-6 ปีที่ผ่านมา หุ้นคอยมองหาระดับใหม่ที่เหมาะสมของมันอยู่เสมอไปเรื่อยๆ โดยไม่สนใจว่ามันเคยอยู่ที่ใดในอดีต แต่นักลงทุนเองต่างหากที่เป็นฝ่ายคิดไปเองว่า หุ้นที่ตกมากๆ แล้ว ในที่สุดจะต้องกลับมาที่เดิมได้ จุดอ่อนของนักลงทุนคือการยึดติดอยู่กับราคาในอดีต โดยคิดว่าถ้าราคาปัจจุบันต่ำกว่าราคาในอดีตมากๆ แสดงว่าหุ้นถูก ซึ่งที่จริงมันจะเป็นเช่นนั้นแค่เฉพาะในช่วง 5-6 ปีเดียวกันเท่านั้น เวลาที่ตลาดหุ้นข้ามไปสู่ช่วงต่อไป กลยุทธ์ยิ่งตกยิ่งซื้อจะใช้ไม่ได้ผลและจะทำให้นักลงทุนเสียหายอย่างหนักในที่สุด

เรื่องที่แปลกอีกอย่างหนึ่งของตลาดหุ้นก็คือ ตลาดหุ้นมักเคลื่อนไหวไปก่อนเศรษฐกิจ บางครั้งเรารู้สึกว่าเศรษฐกิจไม่เห็นเป็นอะไรเลย ทำไมตลาดหุ้นถึงได้ตกเยอะจัง แต่หลังจากนั้น 6-12 เดือน เราก็พบกับความประหลาดใจว่า ตลาดหุ้นรู้ล่วงหน้าได้อย่างไรว่าสภาพเศรษฐกิจกำลังจะเปลี่ยนไปมากขนาดนี้ Financial Market นั้นเคลื่อนไหวได้เร็วกว่า Real Market มาก เพราะแค่กดปุ่มทีเดียวก็ขายของมูลค่าเป็นพันล้านได้แล้ว ในขณะที่เศรษฐกิจจริงๆนั้น กว่าจะตกลงราคากันได้ต้องใช้เวลานาน ดังนั้นกว่าที่มันจะเผยโฉมหน้าใหม่ที่แท้จริงออกมา ก็มักต้องใช้เวลานานพอสมควร

ถ้าคุณคิดว่ามีแผนสำหรับกรณีที่เลวร้ายที่สุดในอนาคตไว้แล้ว และแน่ใจว่า คุณกำลังมองมูลค่าหุ้นไปตามภาพในอีกห้าปีข้างหน้าของมัน ไม่ใช่ตัดสินจากภาพในอดีต จะซื้อหุ้นตอนนี้ก็ไม่ว่ากันครับ

0076: มะกันกำลังเข้าใจทุนนิยมแบบผิดๆ

2008-09-30T07:32:52+07:00

หลายปีมานี้แนวคิดเรื่องตลาดเสรีได้รับความนิยมในหมู่คนอเมริกันอย่างแพร่หลาย พวกเขาเชื่อว่าแนวคิดเรื่องตลาดเสรีเป็นแนวคิดที่มีส่วนสำคัญอย่างยิ่งที่ทำให้ประเทศของเขาเป็นประเทศที่ยิ่งใหญ่ ตลาดต้องเสรีให้มากที่สุด รัฐบาลจะต้องไม่เข้ามาแทรกแซงตลาดไม่ว่าด้วยวิธีการใดๆ ก็ตาม ความเชื่อที่ผังรากลึกอันนี้ของคนอเมริกันเป็นสาเหตุทำให้พวกผู้แทนฯ ในสภาไม่กล้าโหวตรับรองแผนกอบกู้วิกฤตเจ็ดแสนล้าน เพราะกลัวจะเสียคะแนนนิยมจากประชาชนเพราะถูกมองว่าเป็นผู้ทำร้ายระบบตลาดเสรี

ตลาดเสรีเป็นสิ่งที่ดี แต่คนอเมริกันกำลังเข้าใจตลาดเสรีอย่างผิดๆ ตลาดเสรีแบบสุดโต่งโดยที่ไม่มีการควบคุมใดๆ เลยนั้นเป็นแนวคิดที่อันตราย ตามแนวคิดทุนนิยมที่แท้จริงนั้น ระบบสถาบันการเงินต้องถือเป็นข้อยกเว้นที่จำเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องมีการดูแลโดยรัฐบาล รัฐจะต้องควบคุมปริมาณเงินให้อยู่ในระดับที่เหมาะสมกับขนาดทางเศรษฐกิจ รัฐจะต้องทำทุกวิถีทางที่จะป้องกันมิให้ปริมาณเงินในระบบลดลงอย่างเฉียบพลันโดยเด็ดขาดไม่ว่าด้วยสาเหตุใดๆ ก็ตาม การเลือกที่จะปล่อยให้สถาบันการเงินหยุดปล่อยสินเชื่อพร้อมๆ กันเพราะคิดว่าการแทรกแซงสถาบันการเงินไม่ใช่ทุนนิยมนั้น เป็นความเชื่อแบบผิดๆ ของคนอเมริกัน ถ้าหากความเสียหายในตลาดเงินครั้งนี้มีขนาดใหญ่มากพอที่จะทำให้การหยุดปล่อยสินเชื่อของบรรดาสถาบันการเงินทั้งหลายทำให้ปริมาณเงินในระบบลดลงอย่างมีนัยสำคัญ วิกฤตการเงินครั้งนี้จะกลายเป็นวิกฤตเศรษฐกิจในที่สุด

น่าเสียดายที่ Milton Friedman เพิ่งเสียชีวิตไปเมื่อสองปีที่แล้ว มิฉะนั้นเขาคงจะช่วยอธิบายเรื่องนี้ให้คนอเมริกันเข้าใจได้ ถ้าวิกฤตครั้งนี้กลายเป็นวิกฤตเศรษฐกิจขึ้นมาคราวนี้ผู้คนก็คงจะหันมาโทษระบอบทุนนิยมว่าเป็นตัวการโดยที่หารู้ไม่ว่าที่จริงแล้ว มันเกิดจากการเข้าใจระบอบทุนนิยมแบบผิดๆ ของคนอเมริกันต่างหาก

จบข่าว

0075: วิกฤตสรรพพราหมณ์

2008-09-29T16:46:36+07:00

ก่อนจะพูดถึงวิกฤตซับไพรม์อยากใช้โอกาสนี้ชี้ว่า แท้จริงแล้ว ไม่มีใครเลยที่รู้ล่วงหน้าอย่างแท้จริงว่า ตลาดหุ้นจะเป็นอย่างไรในช่วงต่อไป เพราะแม้แต่วาณิชธนกรชั้นนำ (พราหมณ์ใบ้หุ้น) ที่คอยออกบทวิเคราะห์หุ้นแนะนำนักลงทุนทั่วโลกก็ยังเจ๊งเอง (ในขณะที่นักลงทุนยังอยู่) เพราะมองไม่เห็นอันตรายของซับไพรม์ที่ตนเองไปลงทุน แสดงว่า ในตลาดหุ้นนั้น ไม่ได้มีใครที่เก่งไปกว่าใครอย่างมากมาย เพราะฉะนั้น นักลงทุนควรเลิกกลัวได้แล้วว่า ถ้าเราวิเคราะห์และตัดสินใจเลือกหุ้นด้วยตนเองแล้วจะไม่ประสบความสำเร็จ ที่จริงแล้ว ถ้าคุณบริหารพอร์ตอย่างปลอดภัยเพียงพอ ไม่ทุ่มสุดตัวกับหุ้นตัวใดตัวหนึ่ง การเลือกหุ้นผิดไปบ้างนั้นไม่ใช่เรื่องน่ากลัวแต่เป็นเรื่องปกติ ไม่มีใครเลือกหุ้นได้ถูกต้องตลอดเวลา วินัยในการลงทุนต่างหากที่เป็นเรื่องที่สำคัญมากกว่าการเลือกหุ้น

ที่นี้มาว่าเรื่องซับไพรม์กันบ้าง ผมเองก็ไม่ทราบเหมือนกันว่า สุดท้ายแล้วผลกระทบมันจะรุนแรงแค่ไหน แต่ถ้าคิดอย่างชาวบ้านแล้ว การที่วาณิชธนกิจชั้นนำเกือบทุกแห่งไปไม่รอดจากวิกฤตครั้งนี้ย่อมเป็นสัญญาณที่แสดงให้เห็นถึงระดับความรุนแรงของมันได้ในระดับหนึ่ง เพราะวาณิชธนกิจเหล่านี้ล้วนมีอายุเกินหนึ่งร้อยปี ผ่านวิกฤตปี 1929 วิกฤตการน้ำมัน 2 หน และสงครามโลกอีกสองครั้งมาได้ แต่กลับไม่สามารถผ่านวิกฤตครั้งนี้ไปได้ เห็นอย่างนี้แล้ว วิกฤตครั้งนี้ไม่น่าจะธรรมดา

ถึงเวลานี้ รัฐบาลสหรัฐฯ กำลังพยายามซื้อเร่งหนี้เสียของสถาบันการเงินออกมาให้เร็วที่สุดก่อนที่สินทรัพย์ที่แย่ลงของสถาบันการเงินจะทำให้สถาบันการเงินทั้งหลายพากันยุติการปล่อยสินเชื่อซึ่งจะทำให้กิจกรรมทางเศรษฐกิจต้องหยุดชะงักลงอย่างแน่นอน เพราะปริมาณเงินระบบจะลดลงอย่างรุนแรง ทำให้องค์กรธุรกิจทั้งหลายพากันขาดสภาพคล่องตามไปด้วยและกลายเป็นหนี้เสียเพิ่มขึ้นซึ่งจะกลับมาทำร้ายฐานะทางการเงินของสถาบันการเงินให้แย่ลงไปอีกเป็นงูกินหาง ไม่รู้เหมือนกันว่า เงิน $700 billions จะเพียงพอหรือไม่ แต่ถ้าดูจากตัวเลขความเสียหายของวิกฤตครั้งนี้ที่หลายสำนักประเมินกันออกมาจะเห็นได้ว่ามีขนาดใหญ่กว่าเงินก้อนนี้ค่อนข้างมาก อีกประการหนึ่ง แม้สถาบันการเงินจะขายหนี้เสียออกไปแล้ว ก็ยังไม่แน่ว่าสถาบันการเงินจะกล้ากลับมาปล่อยสินเชื่อเหมือนปกติ ดูจากวิกฤตต้มยำกุ้งเป็นตัวอย่าง ธนาคารไทยไม่กล้ากลับมาปล่อยสินเชื่ออีกหลายปีแม้ว่าจะขายหนี้เสียส่วนใหญ่ออกไปแล้ว

คำถามที่ตามมาก็คือ แล้วประเทศไทยจะได้รับผลกระทบมากแค่ไหน เวลานี้ดูเหมือนว่า เศรษฐกิจไทยจะยังไม่ได้รับผลกระทบทางตรงเท่าไรนัก แต่เชื่อแน่ว่าอีกสักพักหนึ่งผลกระทบจะค่อยๆ ปรากฏให้เห็นในรูปของตัวเลขการส่งออกที่จะลดลงอย่างชัดเจน ประเทศไทยก็เป็นประเทศที่พึ่งพาการส่งออกเป็นหลักเสียด้วย ส่วนเศรษฐกิจภายในประเทศนั้น จะบอกว่าไม่กระทบก็คงไม่ได้ เพราะการที่ต่างชาติขนเงินออกไปเรื่อยๆ จะทำให้สภาพคล่องภายในประเทศหดตัว ซึ่งถ้าหาก ธปท.ยังเดินหน้าควบคุมเงินเฟ้ออย่างเดียว ราวกับว่าไม่เห็นว่ามีอะไรเกิดขึ้น เศรษฐกิจในประเทศจะได้รับผลกระทบอย่างแน่นอนจากภาวะเงินตึงตัว

อีกคำถามหนึ่งที่ตามมาก็คือว่าแล้วหุ้นไทยถูกหรือยัง ในความคิดของผม หุ้นไทยถูกมาตั้งนานแล้ว แต่นับวันก็มีแต่ถูกลงเรื่อยๆ ที่เป็นเช่นนี้ ในมุมมองของผมคิดว่าไม่ใช่เรื่องของปัจจัยพื้นฐาน แต่เป็นเรื่องของเม็ดเงินลงทุนในตลาดหุ้นไทยที่ยังอยู่ในระดับที่น้อยเกินไปทำให้ตลาดหุ้นไม่สามารถมี Valuation ที่สูงได้ ในช่วง3-4ปีที่ผ่านมา หุ้นสามารถไปถึง 800-900 จุดได้เป็นเพราะต่างชาติมีการนำเม็ดเงินเข้ามาลงทุนเป็นสำคัญ แต่ถ้าลองย้อนไปดูตลาดหุ้นไทยก่อนหน้านั้น ตลาดหุ้นจะมีพีอีแค่ไม่เกิน 6 เท่าเท่านั้น เพราะลำพังเงินของนักลงทุนสถาบันและนักลงทุนรายย่อยยังไม่มากพอที่จะทำให้ตลาดหุ้นมี Valuation ที่สูงได้ ดังนั้นถ้าครั้งนี้ต่างชาติหนีไปแค่ชั่วคราว ราคาหุ้นนี้ก็ถือว่าถูกมาก แต่ถ้าหากครั้งนี้ต่างชาติหนีไปแล้วไม่กลับมาอีก ผมคิดว่า เราอาจจะได้เห็นพีอีตลาดกลับลงไปอยู่ที่ระดับเดิมทั้งๆ ที่กำไรของบจ.ไม่ได้ลดลงก็เป็นได้ครับ

ผมอาจจะเขียนอะไรน่ากลัวไปหน่อยทำให้นักลงทุนใจเสีย แต่คิดดูแล้วผมอยากแสดงความคิดเห็นแบบตรงไปตรงมามากกว่าคอยปลอบใจนักลงทุน คงไม่โกรธกันนะครับ

0074: 12 Stock Picking Checklist

2008-09-14T14:08:22+07:00

ถ้าอยากลงทุนในหุ้นสักตัวหนึ่ง แต่ยังไม่รู้ว่าควรตรวจสอบหุ้นตัวนั้นอย่างไรดี ลองหาคำตอบในประเด็นต่อไปนี้ให้ได้เป็นอย่างน้อย

อุตสาหกรรมที่บริษัทอยู่มีอัตราการเติบโต by unit growth เกิน 10% ต่อปีหรือไม่
บริษัทกำลังมีส่วนแบ่งตลาดที่ไม่ลดลงใช่หรือไม่
บริษัทมีบางสิ่งบางอย่างที่เลียนแบบได้ยากบ้างหรือไม่
บริษัทมี Operating Margin มากกว่าคู่แข่งหรือไม่
บริษัทมีความเคลื่อนไหวใหม่ๆ ให้เห็นบ้างหรือไม่ เช่น ออกผลิตภัณฑ์ใหม่ แต่งตั้งคู่ค้ารายใหม่ ออกโปรโมชั่นใหม่
กำไรของบริษัทสูงขึ้นเพราะเหตุการณ์เฉพาะบางอย่างที่อาจไม่เกิดขึ้นซ้ำหรือไม่ เช่น ได้ออร์เดอร์ใหญ่จากลูกค้ารายเดียว หรือกำไรที่สูงขึ้นเกิดจาก Margin ที่สูงผิดปกติเมื่อเทียบกับค่าเฉลี่ยในอดีตซึ่งอาจทำให้เชื่อได้ว่าจะไม่ยั่งยืนหรือเปล่า
กำไรของบริษัทกำลังเติบโตเร็วกว่า ROE ของบริษัท ซึ่งทำให้มีความเสี่ยงที่จะเพิ่มทุนในอนาคตหรือเปล่า
บริษัทมีงบดุลที่แข็งแกร่งหรือไม่ อัตราส่วนหนี้ต่อทุนสูงเกิน 2 เท่าหรือเปล่า มีการใช้หนี้ระยะสั้นเพื่อลงทุนในสินทรัพย์ระยะยาวอยู่หรือไม่
โครงสร้างของผู้ถือหุ้นและโครงสร้างของบริษัทซับซ้อนเกินไปหรือไม่ มีการถือหุ้นไขว่กันหรือไม่ มีการทำธุรกิจกับบริษัทในเครือเดียวกันมากอย่างมีนัยสำคัญหรือไม่ งบการเงินเต็มไปด้วยรายการพิเศษที่ทำความเข้าใจยากหรือเปล่า
ในอดีตบริษัทเคยทำร้ายผู้ถือหุ้นเดิมด้วยการเพิ่มทุนในราคาที่ต่ำกว่าราคาตลาดอย่างมีนัยสำคัญหรือไม่ เมื่อครั้งที่ IPO หุ้นต่ำจองอย่างมีนัยสำคัญหรือไม่
หุ้นของบริษัทกำลังเป็นหุ้นยอดนิยมของตลาดซึ่งทำให้เป็นไปได้ยากที่หุ้นจะมีราคาต่ำหรือไม่ นักลงทุนเกือบทุกคนบอกว่าเป็นหุ้นพื้นฐานดีหรือไม่
ตลาดหุ้นโดยรวมกำลังอยู่ในสภาวะฟองสบู่หรือไม่ ผู้คนในตลาดนิยมเงินกู้เพื่อมาซื้อหุ้นกันมากอยู่หรือไม่

0073: นิทานเซ็น

2008-09-09T06:30:52+07:00

ผมเคยได้ฟังนิทานเซ็นเรื่องหนึ่ง เรื่องมีอยู่ว่า มีนักบวชที่ปราดเปรื่องคนหนึ่งในนิกายหนึ่งที่ไม่ใช่เซ็นเกิดความเบื่อหน่ายในนิกายของตน เพราะเข้าใจทุกสิ่งทุกอย่างในนิกายจนทะลุปรุโปร่งหมดแล้ว บังเอิญได้ยินมาว่า นิกายเซ็น เป็นนิกายที่ลึกซึ้งยิ่งนัก ก็เลยรีบไปสมัครเพื่อขอเป็นศิษย์กับอาจารย์เซ็นรูปหนึ่ง เพื่อหวังจะลับสมองของตนเองด้วยการเข้าถึงแก่นแท้ของนิกายเซ็นจนหมดสิ้น

เมื่อนักบวชผู้นักได้พบกับอาจารย์เซ็น ยังไม่ทันจะได้เริ่มต้นเป็นศิษย์อาจารย์กัน นักบวชผู้นั้นก็ใจร้อนอยากเข้าถึงวิชาเร็วๆ จึงถามอาจารย์ว่า "ข้าควรรีบเอาพระสูตรบทไหนมาอ่านก่อนถึงจะเข้าใจนิกายเซ็นได้ทั้งหมด"

อาจารย์เซ็นตอบว่า "หากท่านประสงค์จะเข้าถึงเซ็น ท่านจะต้องไม่อ่านอะไรเลย"

นิทานเซ็นเรื่องนี้ก็คล้ายๆ กันนิทานเซ็นเรื่องอื่น ที่ตอนจบมักจะนำความประหลาดใจมาให้ผู้ที่ได้ยินได้ฟังเสมอ แต่นี่ไม่ใช่แค่การแต่งนิทานเพื่อให้คนฟังรู้สึกประหลาดใจในตอนท้ายเท่านั้น มันสะท้อนความเป็นเซ็นจริงๆ เวลาที่อาจารย์เซ็นจะรับลูกศิษย์ อาจารย์จะไม่สอนอะไรเลย อาจารย์เพียงแต่รอคอยให้ลูกศิษย์ค่อยๆ สลัดความเชื่อเก่าๆ ทั้งหลายที่มีมาก่อนแล้วให้ออกไปเรื่อยๆ ด้วยตนเอง ความเชื่อเหล่านั้นรวมถึงความเชื่อว่าเซ็นคืออะไรในความคิดที่ฝังใจลูกศิษย์มาก่อนด้วย วันใดที่ลูกศิษย์สลัดความเชื่อเหล่านั้นได้หมด ลูกศิษย์ก็จะสามารถเข้าถึงเซ็นได้เอง อาจารย์ไม่สามารถสลัดความเชื่อเหล่านั้นให้ศิษย์ได้นอกจากศิษย์จะลุกขึ้นมาสลัดความเชื่อเหล่านั้นออกไปเอง

นิทานเซ็นเรื่องนี้ทำให้ผมนึกถึงตลาดหุ้น ตลาดหุ้นเป็นสถานที่ที่รวมลัทธิความเชื่อต่างๆ นานเอาไว้มากที่สุดไม่แพ้ชมพูทวีปในสมัยพุทธกาลเลยทีเดียว ผู้คนในตลาดหุ้นก็ล้วนแต่มีความเชื่อต่างๆ ที่ฝังหัวตนอยู่ซึ่งแตกต่างกันออกไป แปลกแต่จริงที่การลงทุนเป็นเรื่องหนึ่งที่ผู้คนต่างมีความเชื่อส่วนตัวที่ค่อนข้างจะรุนแรงมาก

ความเชื่อต่างๆ เหล่านี้ก็มีข้อดีตรงที่มันช่วยทำให้เรามีหลักคิด ตลาดหุ้นเต็มไปด้วยความไม่แน่นอน ถ้าเราไม่มีหลักคิดอะไรเลย ความคิดและการตัดสินใจของเราคงสับสนน่าดู แต่ในทางตรงกันข้าม ความเชื่อเหล่านี้ก็สามารถเป็นอุปสรรคในการลงทุนของเราได้ด้วยเหมือนกัน บางครั้งเรายึดติดกับความเชื่อบางอย่างมากจนเกินไป การเป็นเรื่องของศรัทธามากกว่าเหตุผล ใครมาท้าทายความเชื่อของเรา แทนที่เราจะนำเอาประเด็นของเขาไปตรวจสอบความเชื่อของเรา เรากลับโกรธผู้ท้าทายเป็นฟืนเป็นไฟ เวลาที่ได้ยินความเชื่ออะไรที่ข้ดกับความเชื่อของเรา เราก็รีบปัดทิ้งไปทันที บางคนไม่ได้ยึดติดกับหลักการ แต่ยีดติดกับตัวบุคคล หรือหุ้นบางตัวแทน แต่ไม่ว่าจะยึดติดกับอะไรก็ไม่ต่างกัน เราพ่ายแพ้ต่อความต้องการลึกๆ ในใจของเราที่ชอบแสวงหาที่พึ่งภายนอกตัวมากกว่าที่จะต้องพึ่งพาสติสัมปชัญญะของตนเองอยู่ตลอดเวลา

จริงอยู่ที่การจะพิสูจน์คุณค่าของหลักการลงทุนใดๆ อาจต้องวัดจากผลตอบแทนเฉลี่ยตลอดทั้งชีวิตของนักลงทุน แต่ชีวิตของเราก็ไม่ได้ยาวมากนัก เราไม่มีเวลาเหลือมากพอที่จะปล่อยให้ตัวเองหลงไปในที่วิธีการลงทุนที่ผิดมากกว่าครึ่งค่อนชีวิตแล้วค่อยมารู้ทีหลังตอนที่ผมขาวหมดหัวแล้วว่า วิธีที่ใช้มาตลอดชีวิตเป็นวิธีที่ผิด บางคนลงทุนกี่ปีกี่ปี ก็ล้มเหลวตลอด แต่ก็ไม่ยอมเปลี่ยนวิธีการ กลับยิ่งโหมใช้วิธีการแบบเดิม ซ้ำๆ กันมากขึ้นไปอีก เพราะทำใจยอมรับไม่ได้ว่า สิ่งที่ตนเองยึดถือมาตลอดและบอกใครต่อใครไปทั่วทั้งหมดแล้วว่า เราเป็นสาวกของสิ่งนั้น เป็นสิ่งที่ผิด ศัพท์ภาษาอังกฤษคำว่า insanity นั้นมีหมายความว่า การทำอย่างเดิมซ้ำๆ อีกหลายครั้งโดยหวังว่าผลลัพธ์จะต่างไปจากเดิม

ผมว่าถ้าเราลองใช้หลักการลงทุนอะไรมาแล้ว 3 ปี แต่ผลตอบแทนที่ได้แย่มาก เราก็ต้องมีความกล้าหาญแล้วที่จะลดทิฐิมานะของเราลง เพื่อจะได้ตั้งคำถามกับความเชื่อเหล่านั้นที่เรากำลังยึดถืออยู่ว่าถูกต้องหรือไม่ ลองหยิบเรื่องที่เราเชื่อมากที่สุดนั้นแหละมาตรวจสอบดู เพราะถ้าการลงทุนของเราไม่ประสบความสำเร็จ สิ่งที่เราเชื่อถือมากที่สุดนั้นแหละคือสิ่งที่น่าสงสัยมากที่สุด จงกล้าที่จะเจ็บปวดจากความภาคภูมิใจของตัวเองที่โดนสั่นคลอน ถ้าตัวเราเองไม่มีกลไกที่จะท้าทายความเชื่อของตัวเองได้เลยแล้วเราดันโชคร้ายบังเอิญไปเชื่อในสิ่งที่ผิด ชีวิตการลงทุนที่เหลือทั้งชีวิตของเราคงมีแต่ความหายนะอย่างเดียว

ความยืดหยุ่นมากพอที่จะตั้งคำถามกับสิ่งที่เรายึดถือมากที่สุดได้นั้น เป็นคุณสมบัติที่สำคัญอีกอย่างหนึ่งของการเป็นนักลงทุนที่ประสบความสำเร็จด้วยครับ

0072: The Davis Investment Strategy

2008-08-28T22:34:08+07:00

ตระกูลเดวิสเป็นตระกูลของนักลงทุนที่ประสบความสำเร็จอย่างสูงตระกูลแรกๆ ของโลก ในปี 1947 เชลบี เดวิส ได้ตัดสินใจลาออกจากงานแล้วนำเงินออมห้าหมื่นเหรียญของภรรยาไปลงทุนในตลาดหุ้นนิวยอร์ค ห้าปีต่อมา เงินจำนวนนั้นเพิ่มขึ้นมากถึงแปดพันเท่า ลูกชายของเขา เชลบี จูเนียร์ เป็นผู้ก่อตั้งกองทุนที่ประสบความสำเร็จในเวลาต่อมา ส่วนหลานของเขาอีกสองคนคือ คริส และแอนดูรส์ ยังเป็นนักลงทุนส่วนตัวที่ประสบความสำเร็จอีกด้วย

มาดูหลักการลงทุน 10 ข้อของตระกูลเดวิสกันนะครับ

อย่าซื้อหุ้นถูกๆ
อย่าซื้อหุ้นแพง
ซื้อหุ้นราคาปานกลางแต่กำไรเติบโตสูงปานกลาง
จงรอคอยจนว่าราคาหุ้นจะน่าซื้อ
อย่าหวังรวยทางลัด อย่าข้ามขั้นตอน
มองการลงทุนของทั้งพอร์ต
ปล่อยให้หุ้นที่ซื้อมาขึ้นต่อไป
จงเดิมพันกับบริษัทที่มีการจัดการที่ยอดเยี่ยม
อย่ามัวแต่มองอดีต
มั่นคงในแผนการลงทุนที่ได้วางไว้

0071: ยุคทอง

2008-08-21T22:13:51+07:00

ธุรกิจจะมีช่วงเวลาหนึ่งที่บริษัทสามารถรักษาอัตราการเติบโตของกำไรให้สูงเป็นระยะเวลานานๆ ได้ ผมเรียกว่า ยุคทอง ของธุรกิจนั้นครับ

ตัวอย่างเช่น ยุคทองของธุรกิจผู้ให้บริการมือถือในบ้านเราคือช่วงที่ราคาเครื่อง Drop ลงกระทันหันจาก 30,000-40,000 บาท เหลือเพียง 7000-15000 บาท ประกอบกับมีการนำกลยุทธ์ pre-paid มาใช้ ทำให้กลุ่มรากหญ้าสามารถเข้าถึงโทรศัพท์มือถือได้เป็นแรก ตอนนั้น (ถ้าจำไม่ผิด) จำนวน subscriber ของ ADVANC จากที่เริ่มอืดๆ เพราะตลาดชนชั้นกลางเริ่มอิ่มตัวก็ทะยานขึ้นอย่างรวดเร็วจาก 2 ล้านราย กลายเป็น 12 ล้านราย ภายในเวลาไม่กี่ปี แต่พอหลังจากกลุ่มรากหญ้าเริ่มอิ่ม จำนวน subscriber ก็เริ่มกลับไปเพิ่มขึ้นแบบอืดๆ อีกครั้งเรื่อยมาจนถึงปัจจุบัน

สมัยผมเรียนอยู่ชั้นม.ต้น เป็นยุคทองของร้าน S&P สมัยนั้นร้าน S&P มีภาพลักษณ์ที่ดูดีในสายตาของผู้บริโภคส่วนใหญ่ S&P ขยายสาขาอย่างรวดเร็ว ขยายไปที่ไหนก็ขายดีหมด ช่วงนั้นกำไรเติบโตได้ดีมาก แต่หลังจากที่ขยายสาขาจนแทบไม่มีห้างไหนที่ไม่มี S&P แล้ว การเติบโตก็เริ่มช้าลง เดี๋ยวนี้มีร้านอาหารแปลกๆ ใหม่ๆ ผุดขึ้นมาจนเต็มห้างไปหมดทำให้จุดเด่นของ S&P หายไป ทุกวันนี้แม้ S&P จะยังอยู่ได้เพราะมีแฟนพันธ์แท้กลุ่มหนึ่งที่ยังอุดหนุน S&P อย่างเหนียวแน่น แต่การจะเพิ่มกำไรด้วยการเข้าถึงลูกค้ารุ่นใหม่ๆ นั้นเป็นเรื่องที่ยากทีเดียว

เป้าหมายการลงทุนแบบหุ้นเติบโตของผมก็อยู่ตรงคำว่ายุคทองนี่แหละ การลงทุนนั้นไม่ใช่หมายความว่าจะถือยาวแล้วจะดี แต่เราอยากถือหุ้นในช่วงที่ธุรกิจนั้นเป็นยุคทองและถือไว้ตลอดตราบเท่าที่ยังเป็นยุคทองอยู่ เมื่อเห็นว่าหมดยุคทองของมันแล้วก็ขายทิ้งไปเลยก็ได้ ไม่จำเป็นต้องถือไว้ตลอดไปโดยไม่รู้เหตุผลว่าถือไปเพื่ออะไรหรือเป็นความเชื่อฝังใจว่าจะต้องถือให้ยาว

ในช่วงที่บริษัทอยู่ในยุคทองนั้นกำไรของบริษัทไม่ได้จำเป็นต้องเพิ่มขึ้นทุกๆ ไตรมาส ราคาหุ้นก็เช่นกันสามารถขึ้นแล้วลงลงแล้วขึ้นไปตามการคาดการณ์อนาคตของผู้คนในตลาด ถ้าเราเชื่อว่าบริษัทยังไม่พ้นจากยุคทอง แม้ราคาจะผันผวนมากก็อย่าเพิ่งไปขายมัน ความผันผวนของราคาเป็นเรื่องปกติของหุ้นไม่ใช่สัญญาณอันตรายแต่อย่างใด การขายหนีเพื่อดักว่ามันกำลังจะลง แล้วหวังจะไปช้อนกลับขึ้นมาใหม่ในราคาที่ถูกกว่าเดิม อาจทำให้เราพลาดโอกาสที่จะถือหุ้นนั้นไปเลยก็ได้ถ้าหากราคาหุ้นมันวิ่งสวนทางกับที่เราคิดไว้โดยสิ้นเชิง take profit อาจได้กำไรมา 30% แต่พลาดโอกาสที่จะได้กลับมาถือหุ้นตัวนั้นต่อไปแล้วไปขายเอาตอนที่หมดยุคทองในอีก 3 ปีข้างหน้าในราคาที่สูงกว่านี้อีก200% ก็เป็นได้

การเล่นหุ้นแบบคอยดักข่าวดีหนีข่าวร้ายหรือเก็ง EPS เป็นรายไตรมาสก็ไม่ใช่วิถีทางของ Growth Investing ยุคทองไม่ได้เกิดขึ้นแค่ช่วงเวลาที่ข่าวดีหนึ่งข่าวเกิดขึ้นแล้วจบลงเมื่อข่าวต่อไปที่เข้ามากระทบตัวหุ้นเป็นข่าวร้าย แต่ยุคทองเกิดจากการที่ปัจจัยแวดล้อมทั้งภายในและภายนอกของบริษัทเอื้อต่อการทำธุรกิจของบริษัทเป็นอย่างมากจึงทำให้บริษัทสามารถสร้างการเติบโตของกำไรในอัตราที่สูงได้โดยไม่ต้องยากลำบากมากนัก ปัจจัยแวดล้อมที่เกิดขึ้นมาแล้วมักดำรงคงอยู่ได้เป็นระยะเวลาหนึ่งก็ที่มันจะสลายตัวไป ซึ่งบอกล่วงหน้าแน่นอนไม่ได้ว่านานแค่ไหนอาจเป็นหนึ่งปี สามปี หรือสิบปีก็ได้ แต่จะไม่ใช่แค่สองอาทิตย์หรือหนึ่งเดือนอย่างแน่นอน

อายุของบริษัทไม่ใช่สิ่งที่บอกว่ายุคทองของบริษัทผ่านไปแล้วหรือยัง ปตท.อายุตั้ง 30 ปีแล้วแต่ยุคทองของมันก็เพิ่งเกิดขึ้นเมื่อเร็วๆ นี้นี่เอง และแต่ละบริษัทก็ไม่จำเป็นต้องมียุคทองเพียงแค่ครั้งเดียวตลอดอายุขัยของมันด้วย ยุคทองสามารถเกิดแล้วเกิดอีกได้ ที่จริงแล้วบริษัทที่ดีควรเป็นบริษัทที่มียุคทองสลับกับช่วงที่กำไรไม่โตไปเรื่อยๆ บริษัทที่ไม่ดีมักมียุคทองแค่เพียงครั้งเดียวและเมื่อจบยุคทองแล้วบริษัทก็ทรุดหนักลงทันทีถึงขั้นปิดกิจการไปเลย หรือมิฉะนั้นบริษัทที่ไม่ดีอีกประเภทหนึ่งก็คือบริษัทที่กี่ปีกี่ชาติก็ไม่เคยมียุคทองกับเขาได้สักทีแม้จะไม่ถึงกับเจ๊งก็ตาม

0070: หุ้นสามัญประจำบ้าน

2008-08-12T13:08:00+07:00

กูรูด้านการลงทุนในสหรัฐฯ มักชี้ให้คนทั่วไปเห็นว่าการออมไว้ในหุ้นนั้นในระยะยาวๆ ให้ผลตอบแทนสูงที่สุด ดูง่ายๆ เลยก็คือ ดัชนี S&P500 เมื่อปี 1968 เท่ากับ 100 จุด ปัจจุบันนี้ S&P500 อยู่ที่ประมาณ 1300 จุด เท่ากับว่าเพิ่มขึ้น 13 เท่า ยังไม่นับเงินปันผลที่ได้รับมาตลอดทาง ซึ่งถ้านำมาทบต้นด้วยตลอด 40 ปี จะเป็นผลตอบแทนที่มหาศาล

แต่สำหรับบ้านเรา คำชี้ชวนให้ลงทุนในหุ้นอันนี้ใช้ไม่ได้ผลเท่าไร เพราะบ้านเรายังมีบาดแผลจากวิกฤตปี 40 ที่คาใจผู้คนอยู่ SET เคยขึ้นไปสูงสุดประมาณ 1700 จุดเมื่อปี 2537 แต่ปัจจุบันผ่านมาแล้วถึง 14 ปี SET ก็ยังไม่สามารถกลับไปที่เดิมได้ มันยังวนเวียนอยู่แถว 700 จุดเท่านั้น ซึ่งยังไม่ถึงครึ่งหนึ่งของจุดสูงสุดเดิมด้วยซ้ำ สิ่งนี้เป็นบาดแผลที่ฝังรากลึกอยู่ในจิตใจของนักลงทุนไทยเสียจนหลายคนประกาศก้องว่า "หุ้นไทยถือยาวไม่ได้"

ก่อนจะเหมารวมๆ อย่างนั้น ผมอยากให้ดูตัวเลขอะไรสักนิดนึง ผมมีมูลค่าตลาดในปี 2538 ของบริษัทจำนวนหนึ่งซึ่งได้ชื่อว่าเป็น "หุ้นสามัญประจำบ้านของไทย" ให้ดู ที่จริงแล้วผมอยากเอาตัวเลขของปี 2537 มาให้มากกว่าเพราะเป็นปีที่หุ้นไทย peak สุด แต่ว่าผมหาตัวเลขไม่ได้ อย่างไรก็ตาม ในปี 2538 นั้นหุ้นไทยปิดตลาดที่ระดับ 1280 จุด ซึ่งถือได้ว่ายังฟองสบู่อยู่ไม่น้อยทีเดียว ลองเปรียบเทียบมูลค่าตลาดของบริษัทเหล่านั้นในปี 2538 กับปี 2551 หรือปีปัจจุบันที่หุ้นไทยยังกลับมาได้แค่ 700 จุดเท่านั้นเอง

(Market Cap: Mil.BHT)

Year 2538 --> 2551

BBL 216,275 --> 236,592

PTTEP 81,840 --> 491,402

SCC 160,320 --> 205,200

ADVANC 104,364 --> 267,970

LH 58,500 --> 71,524

CPN 8,400 --> 46,609

OHTL 1,872 --> 8,192

จะเห็นได้ว่าแม้ตัวดัชนีจะยังกลับมาได้ไม่ถึงครึ่ง แต่มูลค่าตลาดของหุ้นเหล่านี้กลับมาสูงกว่าเดิมได้หมดแล้ว หลายตัวอยู่สูงกว่าตอน SET 1200 จุดหลายเท่าตัวแล้วด้วยซ้ำ โอเคว่า บางตัวอาจจะใหญ่ขึ้น เพราะเกิดจากการเพิ่มทุนระหว่างทาง แต่การเพิ่มทุนก็นับว่ามีไม่บ่อยนักสำหรับหุ้นที่เป็นหุ้นระดับหุ้นสามัญประจำบ้าน

แล้วทำไม SET ถึงให้ภาพที่ค่อนข้างจะบิดเบือนราวกับว่าหุ้นไทยยังกลับมาไม่ได้หลังวิกฤตผ่านไปแล้วตั้ง 14 ปีทั้งที่จริงๆ แล้วหุ้นสามัญประจำบ้านกลับมาได้เกือบหมดทุกตัวแล้ว สาเหตุหนึ่งก็คือ ก่อนที่จะเกิดวิกฤตนั้นองค์ประกอบของ SET มีหุ้นตัวเล็กๆ ที่เป็นกิจการคุณภาพต่ำอยู่เป็นจำนวนมาก บริษัทเหล่านี้เข้าตลาดมาได้ง่ายๆ ทั้งที่ธุรกิจเปราะบางมากเพราะตลาดกำลังอยู่ในภาวะมองโลกในแง่ดีแบบสุดๆ ต่อเมื่อเกิดวิกฤตขึ้น ความเปราะบางของธุรกิจเหล่านี้ก็แสดงตัวออกมา พวกมันพา SET ดิ่งลงไป แต่เมื่อเวลาที่ทุกอย่างเริ่มเข้าสู่ภาวะปกติ พวกมันไม่ได้พา SET ขึ้นมาด้วย เพราะพวกมันหายไปจากตลาดหุ้นแบบถาวร เนื่องจากปิดกิจการ หุ้นที่สิ้นชื่อไปเลยเหล่านี้มีอยู่เป็นจำนวนมาก ลองนึกถึงหุ้นชื่อเก่าๆ ที่เคยฮิตๆ สมัยก่อนแต่สมัยนี้แทบไม่มีใครจำได้แล้วจะเห็นได้ว่ามีอยู่เป็นจำนวนไม่น้อย เหตุนี้เมื่อ SET กลับขึ้นมาจึงดูเหมือนว่าจะขึ้นมาได้น้อยกว่าเดิม เพราะเหลือแต่หุ้นที่ธุรกิจของเขามีความแข็งแกร่งมากพอเท่านั้น ที่กลับมาได้

เรื่องนี้ชี้ให้เห็นถึงคุณค่าของความเป็นธุรกิจที่แข็งแกร่ง หุ้นที่ธุรกิจมีความแข็งแกร่งนั้นหลายๆ ตัวเป็นหุ้นที่เรารู้สึกว่าน่าเบื่อ เพราะในช่วงสั้น ๆนั้น โอกาสที่มันจะวิ่งขึ้นไปแรงๆ มีน้อยมาก ถือแล้วเบื่อ แต่เวลาเกิดวิกฤต หุ้นเหล่านี้จะเป็นหุ้นที่กลับมาได้ ในขณะที่หุ้นที่สร้างผลตอบแทนในช่วงสั้นๆ ในนักลงทุนได้มากๆ กลับเป็นหุ้นที่สิ้นชื่อไปในระยะยาว

สาเหตุที่หุ้นสามัญประจำบ้านทั้งหลายเหล่านี้กลับมาได้หมดแล้วเป็นเพราะกิจการของพวกมันเป็นกิจการที่ฝังรากลึกจนเป็นส่วนหนึ่งของสังคมไทยไปแล้ว ดังนั้นไม่ว่าตลาดหุ้นจะวิกฤตสักกี่รอบ ตราบใดที่ ยังมี "คนไทย" 60 ล้านคนอยู่บนโลกนี้ บริษัทเหล่านี้ก็จะขายสินค้าได้เสมอ คนไทยอาจตกใจกลัวรัดเข็มขัดอยู่พักหนึ่ง แต่สุดท้ายก็จะต้องกลับมาตายรังซื้อสินค้าพวกนี้อยู่ดีเพราะยังต้องดำเนินชีวิตต่อไป วิกฤตจะทำให้หุ้นเหล่านี้ร่วงลงไปสักพักหนึ่ง แต่ไม่ช้าไม่นาน เมื่อเมฆฝนผ่านไป มันก็จะกลับมาอยู่ในจุดที่สูงกว่าเดิมได้อีกครั้ง หุ้นสามัญประจำบ้านจึงเป็นหุ้นที่สามารถซื้อแบบสะสมไว้ให้มีจำนวนหุ้นมากขึ้นเรื่อยๆ ได้ และถ้าเป็นหุ้นสามัญประจำบ้านที่มีโอกาสเติบโตที่ดีด้วยจะยิ่งเป็นหุ้นที่มีค่าควรเมืองจริงๆ

ถ้าลองไปตรวจสอบดูในอดีต เมื่อตลาดหุ้นพัง หุ้นสามัญประจำบ้านก็ร่วงลงตามตลาดไม่น้อยไปกว่าหุ้นแย่ๆ เหมือนกัน (โดยเฉพาะ LH ซึ่งลงไปอย่างรุนแรงมากๆ ก่อนจะขึ้นมาได้ใหม่) เพราะเวลาตลาดหุ้นพัง ส่วนหนึ่งเป็นเพราะพื้นฐานเศรษฐกิจมีปัญหา แต่อีกส่วนหนึ่งที่มีผลยิ่งกว่าก็คือความตื่นกลัวของนักลงทุน ความตื่นกลัวนั้นสามารถส่งผลต่อหุ้นทุกตัวได้เท่าๆ กัน ไม่เกี่ยวกับพื้นฐาน แต่สุดท้ายแล้ว เมื่อตลาดตั้งสติได้ หุ้นสามัญประจำบ้านมักจะกลับมาได้เสมอเพราะพื้นฐานที่แข็งแรงของพวกมัน ในขณะที่ กิจการเน่าๆ นั้นมักจะไม่กลับมาอีกเลย ดังนั้นที่จริงแล้ว บางทีเราก็ให้ความสำคัญกับความผันผวนในระยะสั้นมากจนเกินไป สำหรับการซื้อหุ้นแบบเป็นนักลงทุนนั้น เราไม่ควรจะวิตกกับความผันผวนของหุ้น แต่ควรจะให้ความสำคัญกับประเด็นที่ว่า สุดท้ายแล้วมันจะกลับมาสร้างจุดสูงสุดใหม่ได้เรื่อยๆ รึเปล่า

0069: Thinking Probability

2008-08-02T20:50:04+07:00

สิ่งหนึ่งที่ทำให้การลงทุนในหุ้นเป็นเรื่องยาก คือ หุ้นเป็นสินทรัพย์ที่บ่อยครั้งมูลค่าของมันขึ้นมาในรูปของความน่าจะเป็นด้วย ตัวอย่างเช่น บริษัทที่กำลังเข้าประมูลงานกับภาครัฐครั้งยิ่งใหญ่ ถ้าชนะการประมูลมูลค่าของบริษัทก็คงเพิ่มขึ้นเป็นค่าหนึ่ง แต่ถ้าแพ้การประมูลมูลค่าของบริษัทก็กลายเป็นอีกค่าหนึ่งที่แตกต่างกันมาก ที่จริงแล้ว มูลค่าของกิจการทุกอย่างจะมาในรูปของความน่าจะเป็นเสมอเมื่อบริษัทมีการลงทุนใหม่ๆ

ถ้าบริษัทหนึ่งมีโอกาสครึ่งหนึ่งที่จะมีค่า 1000 ล้านและมีโอกาสอีกครึ่งหนึ่งที่จะมีมูลค่า 100 ล้านในอนาคต มูลค่าที่เหมาะสมของมันควรจะเท่ากับ 1000x0.5+100x0.5=550 ล้าน แต่บอกได้เลยว่ามีนักลงทุนน้อยมากที่จะคิดแบบนี้ นักลงทุนที่ overconservative จะตีมูลค่าเหลือแถวๆ 100 ล้าน ส่วนนักลงทุนที่ overaggressive จะตีมูลค่าแถวๆ 1000 ล้าน พฤติกรรมที่คุณ overconservative หรือ overaggressive (แล้วแต่คน) อย่างต่อเนื่องซ้ำๆ กันตลอดชีวิตการลงทุนจะส่งผลโดยตรงต่อผลตอบแทนเฉลี่ยในระยะยาวของคุณให้ต่ำกว่าที่ควรจะเป็น อย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ โดยที่คุณเองไม่เคยรู้ตัว เพราะการตัดสินใจของเรา suboptimal อยู่ตลอดเวลา พวกเราทุกคนได้ผลตอบแทนน้อยกว่าที่เราควรจะทำได้เพราะเราไม่ได้ถูกฝึกมาให้คิดแบบความน่าจะเป็น

รูปข้างบนเป็นกราฟความสัมพันธ์ระหว่างผลตอบแทนคาดหวัง (Reward) กับ ระดับความเสี่ยง (Risk) จุดทุกจุดที่อยู่บนเส้นตรงเฉียง 45 องศาที่มีลูกศร เป็นจุดซึ่ง Reward กับ Risk เหมาะสมกันพอดี ถ้าให้จุดสีทั้งหลายแทนหุ้นแต่ละตัวในตลาด หุ้นที่น่าลงทุนคือหุ้นทุกตัวที่อยู่เหนือเส้น 45 องศา (จุดสีฟ้าทุกจุด) เพราะเป็นหุ้นที่ให้ผลตอบแทนคาดหวังสูงกว่าจุดสีแดงที่มีความเสี่ยงเท่าๆ กัน

แต่คนส่วนใหญ่จะไม่ทำอย่างนั้น แทนที่จะมองหาจุดสีฟ้า กลับมองหาจุดที่มีระดับของความเสี่ยงที่ตรงกับความชอบของตัวเอง (risk preference) นักลงทุนที่ conservative จะมองว่าจุดที่อยู่ทางซ้ายของเส้นประทุกจุด (ไม่ว่าจะสีแดงหรือฟ้า) เป็นหุ้นที่น่าลงทุน เพราะมีระดับความเสี่ยงน้อย ในขณะที่ นักลงทุนที่ aggressive (ชอบคำว่า "high risk, high return") จะเลือกจุดทุกจุดที่อยู่ทางขวาของเส้นประ (ทั้งสีแดงและสีฟ้า) เพราะมีระดับความเสี่ยงมาก ซึ่งตรงกับ risk preference ของตัวเอง

แทนที่เราจะพยายามเลือกหุ้นที่มีโอกาสได้รับผลตอบแทนสูงกว่าความเสี่ยงที่ต้องแบกรับโดยไม่ขึ้นอยู่กับระดับความเสี่ยง เรากลับพยายามเลือกหุ้นที่มีระดับความเสี่ยงที่เราพอใจโดยไม่สนใจว่าโอกาสในการได้รับผลตอบแทนจะคุ้มกับระดับความเสี่ยงนั้นหรือไม่ เพราะสมองของเราไม่ได้ออกแบบมาให้คิดแบบความน่าจะเป็น ที่จริงแล้ว ที่ทุกๆ ระดับความเสี่ยงนั้นจะมีหุ้นที่น่าลงทุนและหุ้นที่ไม่น่าลงทุนอยู่ทั้งคู่ (มีทั้งจุดสีฟ้าและจุดสีแดง) ระดับความเสี่ยงของหุ้นนั้นไม่สำคัญเท่ากับว่า โอกาสที่จะได้รับผลตอบแทนนั้นมากพอที่จะชดเชยความเสี่ยงนั้นได้หรือเปล่า